Thông tư liên tịch số 11/2025/TTLT-VKSNDTC-TANDTC_BCA-BQP-BTC-BXD-BNN&MT-KTNN-TTCP hướng dẫn việc xác định lãng phí để áp dụng trong khởi tố, điều tra, truy tố, xét xử các tội phạm liên quan đến lãng phí theo quy định của Bộ luật Hình sự

Ngày 10/12/2025, Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao, Chánh án Tòa án nhân dân tối cao, Bộ trưởng Bộ Công an, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng, Bộ trưởng Bộ Tư pháp, Bộ trưởng Bộ Tài chính, Bộ trưởng Bộ Công Thương, Bộ trưởng Bộ Xây dựng, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Tổng Kiểm toán Nhà nước và Tổng Thanh tra Chính phủ đã ban hành Thông tư liên tịch số 11/2025/TTLT-VKSNDTC-TANDTC_BCA-BQP-BTC-BXD-BNN&MT-KTNN-TTCP hướng dẫn việc xác định lãng phí để áp dụng trong khởi tố, điều tra, truy tố, xét xử các tội phạm liên quan đến lãng phí theo quy định của Bộ luật Hình sự, có hiệu lực thi hành từ ngày 25/01/2026.

Thông tư liên tịch bao gồm 3 Chương và 14 Điều, Thông tư liên tịch quy định rõ nguyên tắc, nội dung, trách nhiệm phối hợp của các cơ quan, người tiến hành tố tụng, thanh tra, kiểm toán, giám định, định giá và cơ quan quản lý nhà nước trong việc xác định hậu quả lãng phí, bảo đảm quá trình xử lý vụ việc, vụ án được khách quan, thận trọng, chặt chẽ, đúng pháp luật..

Việc xác định này được áp dụng trong quá trình giải quyết nguồn tin về tội phạm, khởi tố, điều tra, truy tố, xét xử các tội phạm liên quan đến lãng phí. Theo đó, việc xác định lãng phí phải tuân thủ quy định của pháp luật hình sự và tố tụng hình sự; bảo đảm tính khách quan, thống nhất; giữ bí mật nhà nước, bí mật công tác; đồng thời xem xét đầy đủ yếu tố lỗi, động cơ, mục đích vụ lợi, nguyên nhân, điều kiện xảy ra vi phạm để áp dụng chính sách xử lý phù hợp, nhân văn.

Thông tư liên tịch xác định 5 nhóm hành vi có dấu hiệu gây lãng phí cần tập trung làm rõ, gồm: vi phạm trong lãnh đạo, chỉ đạo quản lý, sử dụng tài chính công, tài sản công; vi phạm trong quản lý, sử dụng ngân sách nhà nước; vi phạm trong đầu tư công, đầu tư xây dựng, mua sắm và quản lý tài sản công; vi phạm trong quản lý, khai thác, sử dụng đất đai, tài nguyên; vi phạm trong quản lý, sử dụng vốn nhà nước tại doanh nghiệp, dự án đối tác công tư và đầu tư ra nước ngoài.

Đáng chú ý, Thông tư đã hướng dẫn cụ thể phương pháp lượng hóa hậu quả lãng phí làm căn cứ xử lý hình sự như: xác định số tiền chi vượt định mức, tiêu chuẩn; tính diện tích xây dựng vượt chuẩn nhân với suất vốn đầu tư; tính hao mòn, khấu hao tài sản không sử dụng; tính lãi suất đối với nguồn vốn nhà nước bị “đóng băng” do dự án chậm triển khai; hoặc tính toàn bộ chi phí đầu tư và tháo dỡ đối với công trình không đạt mục tiêu.

Việc ban hành Thông tư liên tịch góp phần hoàn thiện hành lang pháp lý, khắc phục khó khăn trong việc chứng minh thiệt hại do lãng phí, tạo cơ sở quan trọng giúp các cơ quan tiến hành tố tụng nâng cao hiệu quả xem xét, xử lý các vụ án tham nhũng, lãng phí, tiêu cực, đảm bảo khách quan, toàn diện, đúng người, đúng tội, nhân văn theo đúng quan điểm, chủ trương của Đảng, pháp luật của Nhà nước, đồng thời siết chặt kỷ luật, kỷ cương trong quản lý, sử dụng hiệu quả tài sản, ngân sách và các nguồn lực của Nhà nước.

Toàn văn thông tư: tại đây

Nguyễn Thuỵ Vy – Phòng Hành chính – Kế toán